Bush’un Irak’ta ABD işgalini kalıcılaştırmaya dönük gizli anlaşması – Patrick Cockburn

Bağdat’ta pazarlıkları süren gizli bir anlaşma ile, Ekim’deki ABD Başkanlık seçiminin sonucunun ne olacağından bağımsız şekilde Amerika’nın Irak’taki askeri işgalinin sonsuza dek sürmesi planlanıyor.

Ayrıntıları bu muhabire sızdırılan söz konusu anlaşmanın şartlarının, Irak politikasında patlama yaratacak etkiye sahip olması muhtemeldir.

Iraklı devlet görevlileri, ABD birliklerinin daimi üslere sahip olacağı, askeri operasyonlar yürüteceği, Iraklıları tutuklayacağı ve Irak yasaları karşısında dokunulmazlıklarının keyfini çıkaracağı anlaşmanın Irak’ın Ortadoğu’daki konumunu destabilize etmesinden ve ülkelerinde sona ermez çatışmalara zemin yaratmasından korkuyorlar.

Ancak anlaşma ABD’de de bir siyasi kriz yaratma potansiyelini barındırıyor.

Başkan Bush, anlaşmanın önümüzdeki ayın sonuna kadar yapılmasını zorluyor, böylelikle bir askeri zafer ilan edebilecek ve 2003’teki işgalini temize çıkarabilecek.

Ancak Irak’taki ABD mevcudiyetini sürdürerek, uzun vadeli yerleşim, Demokrat başkan adayı Barack Obama’nın Kasım’daki seçimde başkan seçilmesi halinde ABD birliklerini geri çekeceğine ilişkin taahhütlerini boşa düşürecek.

Anlaşmanın zamanlaması aynı zamanda, Birleşik Devletler’in Irak’ta bir zaferin – Obama’nın zamansız askeri çekilme ile heder edeceğini söylediği bir zaferin – eşiğinde olduğunu iddia eden Cumhuriyetçi aday John McCain’in de forsunu arttırıyor.

Amerika şu anda Irak’ta 151 bin askere sahip ve önümüzdeki ay planlanan geri çekilmelerle dahi asker düzeyi 142 binin üzerinde kalacak — 2007 Ocak ayında askeri “dalgalanma” başladığındaki sayıdan 10 bin daha fazla. Yeni anlaşmanın şartları altında, Amerikalılar Irak’taki 50’den fazla üssün uzun süreli kullanımını elinde bulundurmaya devam edecek. Amerikalı pazarlıkçılar ayrıca ABD askerleri ile sözleşmeli personeli için Irak yasaları karşısından dokunulmazlık ve Irak’ta Bağdat hükümetine danışmadan tutuklamalar gerçekleştirmek ve askeri etkinliklerde bulunmak için tam yetki talep ediyor.

Amerikan taleplerinin hassas doğası şu güne kadar gizli tutulmuştu.

Sızıntının Irak’ta öfkeli itirazlara neden olacağı aşikâr. “Bu egemenliğimizin korkunç şekilde ihlal edilmesi anlamına geliyor” diyor Iraklı bir politikacı ve ekliyor: Güvenlik anlaşması imzalanırsa, bu artık bir ABD kuklası sayılacak olan Bağdat hükümetinin yasallığının ortadan kaldırılması olur.

ABD Irak’ta daimi üsler istediğini tekrar tekrar reddetti, ama Iraklı bir kaynak şunları söylüyor: “Bu sadece taktiksel bir inkâr.” Washington ayrıca 29 bin fitin altında Irak hava sahasını kontrol etmek ve istediği herkesi tutuklama ve danışmaksızın askeri kampanyalar başlatma yetkisinin verilmesiyle Irak’ta “teröre karşı savaşını” sürdürme hakkı istiyor.

Bush Irak hükümetini sözde “stratejik ittifak” anlaşmasını, hiçbir değişiklik olmaksızın önümüzdeki ayın sonuna kadar imzalamaya zorlamaya kararlı. Ancak anlaşma hâlihazırda İranlılar ve birçok Arap tarafından, bölgede egemen olmak için süren bir Amerikan girişimi olarak kınandı. Güçlü ve genellikle ılımlı İranlı lider Ali Ekber Haşemi Rafsancani, böylesi bir anlaşmanın “kalıcı bir işgal” yaratacağını söyledi. Ve ayrıca şunu ekledi, “Bu anlaşmanın esası Iraklıları Amerikalıların kölesine çevirmektir.”

Irak başbakanı Nuri el Maliki’nin yeni anlaşmanın şartlarına kişisel olarak karşı olduğuna ancak koalisyon hükümetinin ABD desteği olmaksızın ayakta kalamayacağını hissettiğine inanılıyor.

Anlaşma ayrıca, İran ile Birleşik Devletler arasında, Irak’ta kimin daha etkili olacağına dair sürmekte olan mücadeleyi de şiddetlendirme riskine sahip.

Iraklı bakanların, Irak egemenliğini sınırlandıran her türlü anlaşmayı reddedeceklerini söylemiş olmasına rağmen, Bağdat’taki siyasi gözlemciler, sonunda anlaşmayı imzalayacaklarından ve şu anki muhalefet şovları ile kendilerini Irak bağımsızlığının savunucuları gibi göstererek saygınlıklarını korumak istediklerinden şüpheleniyorlar. Anlaşmayı durdurma yetkisine sahip tek Iraklı, çoğunluk Şiilerin dini lideri Ayetullah Ali el Sistani. 2003’te, ABD’yi yeni Irak anayasası üzerine bir referandumu ve meclis seçimini kabul etmeye zorlamıştı.

Ancak, ABD desteğini kaybetmenin, 2005’teki parlamento seçimlerinde çoğunluğu kazanan Iraklı Şiileri son derece zayıflatacağına inandığı söyleniyor.

ABD, yeni güvenlik anlaşmasının Irak’ta referanduma sunulmasına, reddedileceği şüphesiyle şiddetle karşı çıkıyor. Etkili Şii lider Mukteda el Sadr, taraftarlarını söz konusu anlaşmaya karşı Irak bağımsızlığı temelinde, her Cuma gösteriler yapmaya çağırdı.

Irak hükümeti anlaşmanın imzalanmasını ertelemek istiyor ancak Başkan Yardımcısı Dick Cheney’in ofisi anlaşmayı geçirmeyi zorluyor. Bağdat’taki ABD büyükelçisi Ryan Crocer, anlaşmayı güvenceye almak için haftalardır uğraşıyor.

Güvenlik anlaşmasının imzalanması ve ABD birliklerini Irak’ta tutmak için yasal bir zemin sağlayacak paralel bir anlaşmanın Iraklıların çoğu tarafından kabul edilmesi olası görünmüyor. Ancak nüfusun beşte birini oluşturan Kürtler, ABD kuvvetlerinin Şii gücünü azaltmasını isteyen Sünni Arap siyasi liderler gibi, muhtemelen Amerikan mevcudiyetinden yarar sağlayacaklar. ABD işgaline karşı gerilla savaşına yaygın bir destek veren Sünni Arap toplumunun da parçalanması olası.

5 Haziran 2008, PATRICK COCKBURN

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s