Para Çalmak, Eroin Satmak ve Tecavüz: İşte Afgan İttifakımız! – Patrick Cockburn

Başkan Barack Obama, Afganistan’a on binlerce yeni ABD askeri göndermeye mecbur kalabileceğini belirttiğinde, Amerika’nın Kabil elçisi onu bunu yapmaması konusunda uyardı. Geçen hafta Washington’a gönderilmiş ve basına sızan bir telgrafta, Afganistan’ın ABD büyükelçisi General Karl W. Eikenberry, Başkan Hamid Karzai hükümeti yolsuzluk ve kötü yönetime karşı eyleme geçeceğini kanıtlamadan takviye göndermenin hata olacağını savundu. Afganistan’daki uzun deneyimi dikkate alındığında, General Eikenberry ne dediğini biliyor. Yakın zamanda emekli olmuş üç yıldızlı bir general olarak, 2002’den 2003’e kadar Afgan güvenlik güçlerinin eğitilmesinden sorumluydu ve 2005’ten 2007’ye kadar Afganistan’daki en üst rütbeli görevliydi.

Afgan bağlamında, “yolsuzluk ve kötü yönetimin” ne olduğuna ilişkin olarak, Afganistan dışında tehlikeli bir yanlış anlama ve bunların Amerikan ve İngiliz güçlerine olan etkisinin ne olacağının ölümcül bir ihmali söz konusu. Örneğin, gölge İngiliz Savunma Bakanı Liam Fox, “yolsuzluk ve iyi bir yönetimin oluşturulması” önemsiz olmasa da, “Afgan yönetiminin Batı’da bildiğimiz anlamdaki yönetimden çok farklı olduğunu görmemiz gerektiğini” iddia etti.

İfadedeki tepeden bakan havayı bir yana bırakırsak, bu sözler, Bay Fox’un Afganistan’da esasen neler olup bittiği konusunda temelden yanlış fikirlere sahip olduğunu gösteriyor. Yolsuzluk ve kötü yönetim, sadece polisin rüşvet alması veya rüşvetsiz tek bir ihale bile olmaması anlamına gelmiyor. Bundan çok daha ciddi bir durum söz konusu. Örneğin, Afgan köylülerinin hükümetin güvenlik güçlerinden ziyade Taliban’la muhatap olmayı tercih etmelerinin bir nedeni, birincisinin, kontrol noktalarında erkek çocuklarını alıkoyup tecavüz etmek gibi bir alışkanlığa sahip olması. Gelecek yıl bu zamanlarda İngiliz Savunma Bakanı olması muhtemel Bay Fox’a sorsanız, belki de bunların bizi ilgilendirmediğini söyleyecek. Afganistan’da Afganların iyi yönetilmesi için bulunmuyoruz: “Askerlerimiz Afganistan’da Karzai’nin hükümeti için savaşıp ölmüyor, bunu yapmamalılar da.” Ancak erkek tecavüzü gerçeği Afganistan silahlı kuvvetlerinde öyle yaygın bir uygulama ki, bunun İngiliz askerlerinin kaderiyle çok büyük bir alakası var.

Geçen hafta, Helmand’ın Nad Ali bölgesindeki polis merkezinde çalışan Gulbuddin adlı 25 yaşındaki bir polisin makineli tüfekle ateş açarak beş İngiliz askerini öldürmesi, İngiltere çapında dehşetli bir tepki yarattı. Ama bunu yapmasının sebebi, Sunday Times yazarı Cristina Lamb’in Gulbuddin’i tanıyan iki Afgan’a dayandırdığı haberine göre, İngilizler tarafından korunduğunu düşündüğünü üst düzey bir Afgan görevli tarafından öldüresiye dövülmesi, tecavüze ve cinsel saldırıya uğraması idi.

Nad Ali’deki katliam, Afganistan’da neler olup bittiğinin küçük bir örneği. İşte bu yüzden, Afganistan’ın nasıl yönetildiğine bakmaksızın daha fazla Amerikan ve İngiliz askeri göndermenin tehlikesi konusunda, Bay Fox haksız ve General Eikenberry haklı. Genç İngiliz askerlerinin sıra dışı şekilde hayatını kaybetmesine sebep olan olaylar konusunda da. Söylendiğine göre, Afgan ordusu ile polisinin eğitilmesindeki başarıyı sergileme konusunda çok hevesli olan Batılı askeri makamlar, Kanadalı askerlerin yeni eğitilen güvenlik güçlerinin genç erkeklere tecavüz ettiği konusundaki beyanlarını yıllardır bastırıyor.

Bay Fox’un yaklaşımının, yalnızca sıradan Afganların ne düşündüğünün önemli olmadığını varsayarsak anlamı olabilir. 2003’te Irak’ta Amerikalıların ve bir ölçüde de İngilizlerin düşündüğü buydu. Kısa süre içinde tersinin doğru olduğunu öğrendiler. Altı İngiliz ordusu polisinin yerel bir polis karakolunda vurularak öldürülmeleri sonrasında, Haziran 2003’te al-Majar al-Kabir kasabasına yaptığım ziyareti hatırlıyorum. İngiliz ordusu, ülkedeki en üst düzeyde silahlanmış ve Saddam Hüseyin’e karşı direnişi ile bilinen kasabalardan birine, sanki İngilizler işgalci bir orduymuş gibi köpekli devriyeler gönderme gafletinde bulunmuştu.

Amerikalılar ve İngilizler, Irak’ta en sonunda, gereksiz yere pahalıya patlayan dersler öğrendiler. Yabancı güçlerin vurulup vurulmamasını tamamen Iraklıların ne düşündüğü ve yaptığı belirliyordu. Bay Fox ABD ve İngiltere’nin Afganistan’da Afgan hükümetini savunmak için bulunmadığını iddia ediyor, ancak bunu yapmıyorsak, bir işgal gücüyüz demektir. Kendilerini Afgan bağımsızlığı için mücadele ediyor göstermek, eskiden Paştun’da bile sevilmeyen Taliban savaşçılarının elini güçlendiren ve giderek büyüyen bir inanç.

General Eikenberry, ABD parasının, Afganistan’ın 30 yıllık savaş sonrasında harabeye dönen altyapısının geliştirilmesine ve yeniden inşasına harcanmaması konusundaki hüsranını ifade ediyor. Büyükelçi, askeri olmayan harcamalar için 2,5 milyar dolar bile alamamıştı. Oysa ki, Afganistan’daki en üst düzey ABD ve NATO komutanı General Stanley A. McChrystal tarafından talep edilen ekstra 40 bin ABD askeri için, ordu planlamacıları yıllık 33 milyar dolar, Beyaz Saray görevlileri ise yaklaşık 50 milyar dolar ayırdı.

Bu, Afgan savaşının absürdlüklerinden biri. Afganistan dünyanın en yoksul ülkelerinden biri. 27 milyon Afgan’ın 12 milyona yakını, BM’ye göre, günlük 45 sent olan yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Adından sık sık “savaş lordu” olarak bahsedilen ikinci başkan yardımcısı Kerim Halili, “Afganistan, gönüllüler acilen harekete geçmezse insani felakete dönüşecek bir gıda krizi ile karşı karşıya,” diyor. Yine de, her ekstra 1000 ABD askerinin yıllık maliyeti konusundaki en düşük beklenti, 1 milyar dolar.

Bir Afgan polisi ayda 120 dolar kazanıyor. Bunun karşılığında, Afgan askerlerinden çok daha tehlikeli bir iş yapmaya zorlanıyor, 2007 ile 2009 arasında 1500’e yakın polis öldürüldü, bu rakam, Afgan ordusunun kayıplarının üç katı. Bu parayı ve tehlikeleri, Kabil’deki villasında saklanan ve ABD’nin yılda 250 bin dolar ödediği danışmanınkiyle karşılaştırın – ve yine aynı miktar tutan, korumalarının, konaklama ve çevirmeninin maliyetini de ekleyin. General Eikenberry, yönetimden çok curcunaya benzeyen bir rejime arka çıkmak için takviye güç gönderme konusunda kuşku duymakta haklı. Askerler daha fazla Taliban öldürebilir ancak yerine yenileri gelmekte gecikmeyecektir. Afgan hükümetine gelince, sefalet ücretleri ödenen güvenlik güçleri, onların savaşında onlar için savaşan Amerikan ve İngilizler olduğunda, daha sıkı savaşmaya hevesli olmayacaklar.

Counter Punch

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s