Polonya’da kadınlar kürtaj yasağına karşı iş bıraktı

polish-women2

Haber: Harriet Agerholm, Independent

Çeviri: Eda Ağca & Serap Şen

Siyahlara bürünmüş binlerce Polonyalı kadın işi boykot etti ve kürtajı yasaklama planını protesto etmek için sokaklara çıktı.

Ülke genelinde 60 şehirdeki devlet daireleri, üniversiteler ve okullar, işgüçlerinin yarısı olmadan kapılarını kapattı.

“Black Monday (Kara Pazartesi)” adlı eylem gününde kadınlar, kaybetmekten korktukları üreme haklarının yasını tutmalarını sembolize eden koyu renk giysiler giydiler.

Polonya halihazırda Avrupa’nın en katı kürtaj yasalarından birine sahip ve kamuoyu anketleri, ülkenin koyu Katolikliğine ve muhafazakâr siyasi yönüne rağmen, kamuoyunda daha katı bir yasa için çok az destek olduğunu gösteriyor.

Zorla koparılmış bir tavizin ürünü olarak 1993’ten beri yürürlükte olan mevcut yasa kapsamında, fetüsün tedavi edilemez biçimde zarar gördüğü, tecavüz veya ensest sonucunda hamile kalınmış ya da kadının hayati tehlikesinin bulunduğu durumlar dışında kürtaj yasaklanıyor. Şu an meclis komisyonunun incelediği yeni öneri, tecavüz vakası ya da kadının hayati tehlikesi olması halinde bile kürtajı yasaklıyor ve kürtaj yaptırmak isteyen kadınlar ve bu işlemi uygulayan doktorlar için beş yıla kadar hapis cezası öngörüyor.

Bu daha katı yasa teklifi, 38 milyonluk bu ülkede 450.000 imza toplayan “kürtaja karşı vatandaşlar” insiyatifinden geldi ve bu teklifi Kilise de destekliyor. Parlamentoda çoğunluğa sahip muhafazakâr iktidar partisi Hukuk ve Adalet (PiS) de teklifi destekleyenler arasında ancak bunun öneriyi yürürlüğe sokmak için yeterli olup olmadığı net değil.

Eleştirmenler, yeni yasaların düşük yapanlar üzerinde şüphe yaratacağını ve doktorların hamile kadınlara uygulanması gereken rutin işlemleri kürtaja olanak sağlamakla suçlanmaktan korkacakları için erteleyebileceklerini söylüyor.

Pazartesi günü eylemcilerden bir grup Varşova’daki merkezi hükümete girişi engelledi ve “Din tacirleri değil doktor istiyoruz” sloganları attı.

“Hükümet hamilelik gibi değildir -sonlandırılabilir” yazılı pankartlar taşıdılar.

Varşova’dan 41 yaşındaki piyasa araştırmacısı Gabriela, “Bugün işe gitmedim,” diyor Reuters’a.

“Medeni haklarımızı ihlal ediyorlar; bundan zarar görebilecek, tıbbi yardımdan mahrum bırakılacak ve engelli bir çocuğa sahip olmak zorunda bırakılacak tüm kadınları desteklemek istediğim için burdayım. Bunu kızım için de yapıyorum.”

Muhafazakâr eğilimli küçük kentler ve kırsal bölgelerde katılımı ölçmek zor ama şehirlerde katılım dikkate değer gibi görünüyor.

Protesto günü, Varşova’nın tarihi eski kent merkezinde öğleden sonra gerçekleştirilen büyük bir mitingle sona erdi, yağmur altında binlerce kadın, meydanda şemsiyelerden siyah bir örtü manzarası yaratacak şekilde sımsıkı saf oluşturmuştu.

Binler Gdansk, Wroclaw ve diğer şehirlerin sokaklarındayken Brüksel’de siyahlara bürünmüş 200 civarı eylemci, Polonyalı kadınlar adına Avrupa Birliği ofislerinin önüne “Kürtaj yasağına hayır” yazılı pankartlar asarak kampanyaya katıldı.

Brüksel’de yaşayan Polonyalı yazar Grazyna Plebanek, “Kadınlar tecavüzden olan ya da yaşayamayacak çocukları doğurmaya zorlanmamalı,” diyor Polonyalı haber ajansı PAP’a.
Resmi istatistikler, Polonya’da her yıl birkaç yüz yasal kürtaj yapıldığını söylerken; aktivistler doktorların genellikle dini ve etik sebeplerden ötürü işlemi uygulamayı reddettiğini söylüyor.

Kampanyacılar her yıl on binlerce kürtajın yasadışı yollarla yapıldığını iddia ediyor, ancak en ihtiyatlı tahminlere göre bile yasadışı kürtaj sayısı yasal olanı kat kat aşıyor. Birçok kadın kürtaj için Slovakya ya da Almanya’ya seyahat etmek zorunda kalıyor.

Bir eylemci BBC’ye şunları söylüyor: “Tüm bu olan bitene, hükümete, Kilise’ye ve kadınlar adına plan yapan sözde kürtaj karşıtı örgütlere ‘yetti artık’ diyoruz.”

“Birçok durumda kadınları ölüme mahkûm edecek bir kürtaj yasağını yürürlüğe sokmak istiyorlar. Yeni yasa hamilelik yaşamları ya da sağlıklarını tehlikeye attığında sahip oldukları güvenceleri ve sunulan tedavi seçeneklerini ortadan kaldıracak.”

Dışişleri Bakanı Witold Wayszczykowski RMF FM’e, “Yaşam hakkı ya da bazılarının ısrar ettiği üzere kürtaj hakkı, medeniyetimiz, Batı medeniyeti için ciddi bir ahlaki meydan okuma,” şeklinde konuştu.

Wayszczykowski’nin protestocu kadınlar için yorumu “Bırakalım eğlensinler,” şeklinde. “Polonya’da daha büyük sıkıntıların olmadığını düşünüyorlarsa devam etsinler.”

Wayszczykowski, protestocuların görüşlerini ifade etme şekillerini şu sözlerle eleştirdi: “Yaşam, ölüm ve doğum meseleleri üzerine ciddi tartışmalar bekleriz; hadise çıkarılmasını, kostüm giyilmesini ve yapay sıkıntılar uydurulmasını değil.”

Avrupa Birliği ve Birleşik Devletler’den gelen, bazı hükümet politikalarının demokrasinin kuvvetler ayrılığı prensibine aykırı olduğu yönündeki eleştirilere rağmen, iktidardaki PiS’e halk desteği 40’ın biraz altında sabitlenmiş görünüyordu. Fakat Pazartesi günü yapılan bir anket, PiS için halk desteğinin %29’a düştüğünü gösterdi.

IBRiS kamuoyu araştırma şirketinin başı Marcin Duma, “Liberal ve sol kanat topluluklar güç kazanmış görünüyor. Bunun bir nedeni de kürtaj yasası,” dedi Reuters’a.

Polonya genelinde, insanların yasa tasarısını desteklemek için özel ayinlere katıldığı birkaç karşıt protesto da oldu. Ama “Kara Pazartesi” eylemcileri için dünya çapında dayanışma söz konusuydu. Berlin’de yüzlerce eylemci yürüdü ve protestocular Londra’daki Polonya elçiliğinde eylem planlıyordu.

Uluslararası Af Örgütü, İngiltere Kadın Hakları program direktörü Kasia Staszewska şu açıklamada bulundu: “Polonya’nın kürtaj yasası halihazırda Avrupa’nın en katı yasalarından biri ve bu tasarı kadınlara, kızlara ve onların kendi bedenleri üzerindeki karar verme haklarına toptan bir saldırı.”

“Kürtaja ihtiyacı olan kadınlar kriminalize edilemez ve bedenleri ve sağlıkları ile ilgili kararlar asla politikacılara bırakılamaz.”

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s