6 soruda İtalya referandumu – Catherine Edwards

Çeviri: Barış Satılmış

efd8509166f4005812d688e1b69fd81f39c01dc893705aa3b3db650c7f24296b.jpg

İtalya Başbakanı Matteo Renzi, önerdiği anayasal reformların referandumda büyük bir farkla reddedilmesinden sonra istifa edeceği duyurdu. Bunun neden bu kadar önemli olduğunu, İtalya’yı neyin beklediğini ve tüm bunların Avrupa için ne anlama geldiğini merak ediyorsanız okumaya devam edin.

  1. Bu sonuç bir şok mu?

Evet ve hayır. Son anketler Hayır kampını ikna edici biçimde önde gösteriyordu ama sonunda çoğu anketin tahmin ettiği gibi beş puanlık bir fark yerine yirmi puandan biraz az bir farkla kazandılar.

İtalya siyasetinde bir uzman olan, Salford Üniversitesi profesörü James Newall, bu büyük farkın çok daha yakın bir sonuç bekleyen birçok gözlemci için sürpriz olduğunu söylüyor.

Hayır kampının neden kazandığına gelince, sosyal, ekonomik ve politik etkenler rol oynadı.

“Bu sonucu yaratan şey – sadece bu olmasa da – büyük oranda sistem karşıtı duygular” diyor Newall. “Bazıları tek tek önerileri oyladı, diğerleri sosyal ve ekonomik memnuniyetsizlik nedeniyle, kimileri de özellikle Renzi’ye karşı oy verdi çünkü bunu kendi performansı üzerine bir referandum olarak sundu.”

  1. İtalya için sırada ne var?

Renzi istifa etme niyetini – kampanyanın başında verdiği bir sözdü – sandıklar kapandıktan bir saat sonra açıkladı, bu yüzden İtalya birkaç önemli karar vermekle yükümlü yeni bir hükümet kuracak.

İtalya’nın siyasi geleceği Başkan Sergio Mattarella’nın elinde, başkan bu sabah Renzi’yle konuşarak birkaç saat geçirdi ve Renzi istifasını resmi olarak sunduğunda dört seçeneği olacak (bu Pazartesi akşamı kabine toplantısından sonra gerçekleşmeli).

Renzi’nin istifasını reddedebilir, Renzi veya bir başkasını (ilk tercihler Maliye Bakanı Pier Carlo Padoan veya Kültür Bakanı Dario Franceschini) yeni bir hükümet kurmak için görevlendirebilir veya sınırlı yetkiye sahip bir teknokratlar hükümeti kurabilir.

Beş Yıldız Hareketi Lideri Beppe Grillo ve aşırı sağcı Kuzey Birliği lideri Matteo Salvini tarafından istenen erken seçimler olası görünmüyor.

Bu Mattarella’nın parlamentoyu dağıtmasının gerektirir ve Newal bunun ‘kaos’ getireceğini söylüyor çünkü mevcut seçim kanunları, önerilen anayasal reformlarla birlikte kullanılmak üzere tasarlandı. Bunun yerine yeni hükümetin bir mali yasayı geçirmesini ve muhtemelen 2018 başlarında yapılacak bir sonraki genel seçime hazırlık olarak seçim kanununu güncellemesini bekleyebiliriz.

  1. Referandum sonuçları Beş Yıldız Hareketi için iyi haber mi ve diğer ‘Hayır’ taraftarları için durum nedir?

“Herkes sonuçlarda görmek istediğini görüyor,” diyor Roma’nın John Cabot Üniversitesi rektörü Franco Pavoncello.

“Beş Yıldız Hareketi kendini muzaffer hissederken Forza Italia hem Renzi’yi durdurduğunu hem de M5S’in iktidar olma olasılığını kısıtladığını düşünüyor.”

Hayır kampanyasının başını çeken Beş Yıldız Hareketi, Hayır oyu isteyen diğer gruplar gibi şüphesiz açık ara zaferle güçlendi.

Ama Hayır’ın zafer kazanmasının illaki M5S’in ekmeğine yağ sürmek demek olmadığını gösteren bir hususiyet de söz konusu.

Önerilen reformlar İtalya’nın seçim yasası ile bağlantılıydı ve oyların yüzde 40’ını alan veya ikinci turda kazanan bir partiye koltukların genel çoğunluğunun verilmesini öngörüyordu ki bundan popülist M5S faydalanacaktı. Ama bu yasa anayasal reformların onaylanmasına bağlıydı ve şimdi bu olmadığı için, bir seçim yapılmadan önce değiştirilmesi gerekiyor.

“Seçim sistemi muhtemelen M5S’in çıkarına olmayacak biçimde güncellenecek,” diyor Newal.

“Şimdi parti sıra dışı bir konum aldı: tüm kampanya boyunca seçim kanununa karşı çıktılar ve bunun Başbakanın eline çok fazla güç verdiğini söylediler. Şimdi bu seçim yasası temelinde seçim istiyorlar çünkü onlara en iyi şansı bu veriyor.”

Pavoncello ekledi: “Referandumda Hayır cephesini örgütlemek ile alternatif bir hükümet önerebilmek arasında fark var ve iktidarı alsalar bile insanların hızla gerçeğe uyanması çok yüksek ihtimal. Hükümete girince herkesin katılmayacağı kararlar vermek zorunda kalırsınız.”

Hayır oyu verenlerin bir diğer büyük ‘kazananı’ önemli bir gücü elinde tutmaya devam eden yerel yönetimler: önerilen reformlar bunların çoğunun merkezileştirilmesini sağlayacaktı.

  1. Tüm bu “politik ve ekonomik kaos” söylemlerinden rahatsız olmalı mıyız?

Her ne kadar referandum kampanyası boyunca Hayır zaferi söz konusu olursa “büyük bir felaket” beklemediğini söyleyen Renzi’nin kendisi olsa da, ekonomik endişeler de dahil istikrarsız hükümetin neden olabileceği sorunlara dair korkular dile getiriliyor. Pazartesi günü Euro kısa süre için 20 ayın en düşük seviyesine düştü ama bir bütün olarak piyasa tepkisi bastırıldı.

“Sonucun kesinliği, daha başa baş bir sonuç çıkması halinde beklenebilecek olana göre daha az bir belirsizlik göreceğimiz anlamına geliyor,” diyor Newall. “Net mesajı olan net bir sonuç: Her zamanki şeyler.”

“Finans ve piyasalarda bir ‘bekle gör’ tavrının baskın olacağını tahmin ediyorum.”

  1. Bu Avrupa için ne anlama geliyor?

En azından şimdilik çok bir anlamı yok.

Birçok gözlemcinin yerelde (İtalya’da) yapılan bu referandumu AB’ye bağlamasının iki ana nedeni vardı. Birincisi Renzi Brüksel’le güçlü bağları olan biri olarak görülüyordu, ikincisi Hayır kampanyasına AB’ye şüpheyle bakan M5S’in öncülük etmesi. M5S daha önce İtalya’nın Euro’ya (AB’ye değil) üyeliği için referandum çağrısı yapmıştı.

Ancak Hayır için tüm destek M5S’den gelmedi ve Hareketin tüm destekçileri de partinin AB’ye şüpheyle bakan duruşunu desteklemiyor, yukarıda belirtildiği gibi yakın gelecekte illaki iktidar olma şansları var diye bir şey yok.

“Şu an için AB’nin geleceğiyle ilgili paniğe kapılmak için bir neden yok,” diyor Newall. Ama durumun böyle kalması gelecek günler, haftalar ve aylardaki gelişmelere bağlı.”

Pavoncello Hayır oyunun AB’ye şüpheyle bakan M5S ve Kuzey Birliğinin yanı sıra Avrupa yanlısı grupları da içerdiğini belirtiyor ve M5S’in son haftalarda AB üzerine söylemini yumuşattığını vurguluyor. “Brexit oylamasından beri AB’yle ilgili karışık mesajlar verdiler. Ayrıca istedikleri şey referandum – İtalya’nın AB hatta Euro’dan bile çıkmasını istemiyorlar,” diyor.

Yine de seçimin kesinlikle sistem karşıtı yönleri var ve bunlar AB’yle ilgili hayal kırıklıklarını da içeriyor. Referandumun sonucu, Avrupa’nın hem ekonomik kriz hem de göçmen kriziyle sert darbe alan İtalya’ya daha fazla hassasiyet göstermesi için uyarı olabilir.

“Seçim bir hayal kırıklığı olduğunu gösteriyor,” diyor Pavoncello. “İnsanlar Avrupa’nın mevzuya dahil olup ekonomiye daha çok dinamizm katmasını istiyor.”

  1. Yeni reformların olması ne kadar olası?

İtalya’da reformların gerekliliği üzerine Renzi’nin önerilerine karşı çıkanlar da dahil neredeyse herkes hemfikir. Ama bir süre için alternatif reformlar görmemiz çok olası değil.

Pavoncello ülkenin “beklemede” olduğunu söylüyor ve seçim reformu dışında “reformları zorlayan herhangi bir dinamizm veya güç göreceğimizi sanmıyorum” diyor.

“İtalya 70 yıldır reform yapamadı ve bunu başarmak çok zor.”

İtalya’nın “gerçek reformlar” yapmasının tek yolunun partiler üstü bir anlaşma ile mümkün olacağını söyleyen Newall da buna katılıyor.

Aksi durumda İtalya şimdi yaşadığı durumu tekrarlayacak: tüm muhalefet grupları iktidardaki parti tarafından önerilen reformları reddetmek için bir araya gelecekler.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s