Barselona ve Katalunya’nın neden kiracı derneklerine ihtiyacı var?

38e1d01100000578-0-image-m-2_1475240589290

Ekonomik krizin İspanya’yı çok sert vurduğu 2009 yılından bu yana Barselona’da binlerce evden çıkarma yaşandı. Morgıçlar ve hacizler İspanya’da binlerce insanın kabusu oldu. Bugün halen, sadece Barselona’da her gün 8 ila 10 evden çıkarma yaşanıyor. Ancak evden çıkarmaların yüzde 90’dan fazlası kirayı ödeyememekten kaynaklanıyor. Dolayısıyla barınma sorunlarımız morgıçlardan kiralara kaydı.

İspanya Franco döneminden beri esasen ev sahiplerinden oluşan bir toplum olmuş olsa da bugün ev satın almak o kadar kolay değil. Barselona nüfusunun yüzde 30 kadarı kirada oturuyor ama çoğu bu alternatifi isteyerek seçmiyor çünkü kira piyasası çok pahalı ve güvenilmez. Barselona’da kiralar 2013-2016 arasında yüzde 11 arttı. Ayrıca 2013’te bankaların talebi üzerine değiştirilen kira yasası da ev sahiplerini koruyor ve kiracıların pozisyonunu zayıflatıyor. İspanya’nın üç artı bir yıllık kira sözleşmeleri kiracıların kesinlikle zararına çünkü kiralar her sözleşme yenilemede sınırsız şekilde arttırılabiliyor.

Ev sahipleri ile kiracılar arasıdaki diğer dengesizlikler ise, ev sahibinin sadece bir ay önceden bildirimde bulunarak daireyi boşalttırabiliyor olması ve bir ay bile kirayı kaçırsanız evden çıkarılabilmeniz. Bu yasa özgün olarak, ev sahiplerinin kiracılarını daha kolay evden çıkarabilmeleri halinde evlerini daha kolay kiraya vereceği ve kiraya verilen ev sayısının artacağı ve kiraların düşeceği vb. düşüncelerle kira piyasasını yatırımcılar için daha çekici kılmak amacıyla tasarlanmıştı. Ancak sonuç tam zıddı oldu. Bugün Barselona’daki durumu anlamak için üç temel mesele daha eklenebilir.

Öncelikle devasa turizm sektörü. 2015’te 1,6 milyon nüfuslu Barselona’yı 3,8 milyondan fazla insan ziyaret etti. Merkezi bölgelerde yaşayanlar mahallelerinin nasıl dönüştüğünden ve fiyatların ve kiraların ne kadar arttığından şikayetçiler. AirBNB, hosteller ve otellerin barınma üzerindeki etkisi çok bariz: insanlar bir daireyi düzenli ve uzun vadede, bir veya iki yıllığına kiralamak yerine bir oda veya daireyi günlük ya da haftalık kiraya verirlerse daha fazla para kazanıyorlar.

İkinci mesele olan soylulaştırma da Barselona’nın birçok bölgesini etkiliyor. Bazı düşük gelirli mahalleler popüler hale geliyor, bu yüzden hem şehirden hem de diğer Avrupa ülkelerinden zenginleri çekmeye başlıyorlar. Pahalı restoranlar ve hispter butikler hem fiyatları hem de kiraları artırıyor.

sf-airbnb_wide-3d2e8466ae503d59d9a01260eb6357ec51ffe0e4-s800-c85

Üçüncü olaraksa insanların spekülasyon ve yatırım tarzı da değişti. Emlak patlaması sırasında en iyi yatırım seçeneği ev alıp satmaktı. Bugün ise yatırımcılar kira piyasasında spekülasyona başladılar. SOCIMI gibi vergi bile ödemeyen yatırım fonları ve büyük şirketler, binaları satın alıyorlar, kiracıları çıkartıyorlar ve daha yüksek fiyatlara bırakıyorlar. Kısacası karşılanması mümkün olmayan kiralar, işsizlik ve düşük ücretler, hepsi birlikte, barınma açısından çaresiz bir durum yaratıyorlar. Aylık asgari ücret 647 avroyken Barselona’da kiralar ortalama 750 avro. Bu bağlamda, kiracıların hassas durumunu ele alabilecek ve daha korumacı kira yasaları ve barınma giderlerinin stabilize edilmesini talep edebilecek güçlü bir kiracı örgütlenmesine ihtiyacımız olduğu açık. Observatori DESC, barınma hakkına odaklanmış bir insan hakları merkezi. DESC her zaman kiracı katılımının anahtar öğe olduğuna inandı. DESC, hem barınma ve mahalle kuruluşları hem de kiraları veya ev sahipleri konusunda sorun yaşayan kiracılar ile toplantılar organize etti. Bu toplantıların hedefi adım adım bir kiracı örgütlenmesi inşa etmek.

Metin: Irene E. Blasco, Direcció Observatori DESC, www.observatoridesc.org

Çeviri: Serap Şen

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s