Jinekolojinin Annelerini Hatırlamak – Ayah Nuriddin

Thom-Painting-of-J-Marion-Sims-with-Anarcha-Pearson-Museum-Southern-Illinois-University

Deirdre Cooper Owens’tan Medical Bondage: Race, Gender, and the Origins of American Gynecology (Tıbbi Esaret: Irk, Toplumsal Cinsiyet ve Amerikan Jinekolojisinin Kökenleri) kitabı üzerine

İç savaş öncesi dönem hekimi James Marion Sims, bir süredir epeyce gecikmiş bir tepkinin hedefinde. Charlottesville’deki beyaz üstünlükçü yürüyüşlerin ardından, Konfederasyon dönemine pozitif gönderme yapan anıtların yıkılması için çabalar ülke çapına yayılmıştı ve bu çabalar James Marion Sims’in heykellerini de içeriyordu. Sims, vezikovajinal fistül[1] onarımı için başarılı bir teknik geliştirmesiyle biliniyor ancak bu tekniği geliştirirken Anarcha, Betsey ve Lucy adındaki üç köle kadın üzerinde acı verici cerrahi deneyler yapmış. Birçokları için Sims bilimsel ırkçılığın ve tıbbi adaletsizliğin sembolü durumunda. Ama Sims iç savaş öncesi dönem tıbbında bu konuda yalnız veya tek değil.

Deirdre Cooper Owens’ın Medical Bondage: Race, Gender, and the Origins of American Gynecology (Tıbbi Esaret: Irk, Toplumsal Cinsiyet ve Amerikan Jinekolojisinin Kökenleri) kitabı, köle kadınların bedenlerinin Amerikan jinekolojisinin gelişimindeki merkeziliğini ortaya çıkararak Sims ve çağdaşı hekimlerin dünyasını araştırıyor. Ama Sims gibi hekimlerin uygulamalarına odaklanmak yerine, bilinçli bir tercih yaparak, köle ve yoksul kadınların öznelliğini ve onların bedenlerinin ve emeklerinin tıbbi ve bilimsel bilginin üretimi açısından ne anlama geldiğini merkeze koyuyor. Diğer pek çok köle ve yoksul kadının yanı sıra Anarcha, Betsey ve Lucy’nin deneyimlerini inceleyerek bu deneyimleri ırk, toplumsal cinsiyet ve tıbbın on dokuzuncu yüzyıldaki kesişimi üzerine derinlemesine düşünmek için kullanıyor.

medical-bondage_owens
Deirdre Cooper Owen’ın Medical Bondage (University of Georgia Press) kitabının kapağı

Amerikan jinekolojisinin gelişimi, Cooper Owens’ın savunduğu üzere, siyah bedenler hakkında, kadınların kölelik deneyimlerini temelden şekillendirmiş bir dizi ırkçı varsayıma dayanıyordu. Onların bedenleri hiperseksüel, olağandışı ölçüde acıya dayanıklı sayılıyor ve en çok da üreme/yeniden üretim emekleri açısından değer veriliyordu. Örneğin köle kadınlar cezalandırılırken, köle sahipleri yeri kazdırıp kadınları buraya sokar ve üstte kalan kısma vurarak bel/karın bölgesini korumaya çalışırlardı, böylelikle yatırımlarını yani henüz doğmamış kölelerini riske atmadan onları dövebiliyorlardı. Bu inançların kökeni en azından bir yüzyıllık ırkçı bilimde yatıyor ve Sims ve çağdaşlarının yaptıklarını meşrulaştırma işlevi gördü.

Ancak iç savaş öncesi dönem tıbbı ve kölelik üzerine önceki çalışmaların aksine, Cooper Owens, köle kadınların işini modern jinekolojinin bilgi üretiminin parçası sayıyor. Köle kadınlar yeniden üretken/üreme emeklerine ve denek olarak çalışmalarına ek olarak, önemli tıbbi vazifeler de ifa ediyorlardı. Hemşirelik ve ebelik yapıyor ve hatta tıbbi ve cerrahi prosedürlere yardımcı oluyorlardı. Yazar bize köle kadınların plantasyonlardaki “hasta bakım evlerinin” ve “köle hastanelerinin” işleyişi için hayati önemde olduğunu ve çoğu zaman köle sahipleri veya tarihçiler tarafından tıp pratisyeni olarak kabul edilmediklerini gösteriyor.

Köle kadınları tıp pratisyenleri olarak düşünerek, onların Amerikan jinekolojisinin gelişimindeki önemlerini kabul etmiş oluyoruz. Bu bizim onların yaptığı işin, eş zamanlı olarak bilimsel ırkçılığa ve tıbbi haksızlığa maruz bırakılırlarken, ırksal bilimi nasıl ürettiğini ve somutlaştırdığını görebilmemizi sağlıyor.

Öte yandan Cooper Owens, kentsel bölgelerdeki yoksul İrlandalı kadınların deneyimlerini Amerikan jinekolojisinin gelişiminin parçası olarak dahil ederek önemli bir karşılaştırma açısı da sağlıyor. Köle kadınlar gibi onlar da yapısal, cinsel ve tıbbi şiddet deneyimlediler. Amerika’ya gelişlerinden itibaren beyazlıkla karmaşık bir ilişkileri oldu ve Amerika’da doğan beyaz kadınlara nazaran aşağı ırktan sayıldılar.

Opera Snapshot_2018-04-09_195230_nursingclio.org

Sims ve çağdaşları New York hastanelerindeki, düşkünlerevindeki ve hapishanelerindeki yoksul İrlandalı kadınları da tedavi etti ve üzerlerinde deneyler yaptı. Bu kurumlardaki İrlandalı kadınlar, köle kadınların deneyimlerine benzer tıbbi adaletsizliklere açıktılar. Kitap köle kadınlara odaklansaydı da aynı derecede etkili olurdu ama köle kadınlar ile İrlandalı kadınların deneyimlerinin karşılaştırılması, kadın bedenlerinin ırklandırılmış tıbbi ve bilimsel bilgi üretiminde kullanılma şekillerini ve kadınların belirli tıbbi şiddet biçimlerini nasıl deneyimlediklerini düşünebilmemizi sağlıyor.

Kısa ama zengin ve derinlikli bu kitap, köleliğin ve tıbbın tarihine çok lüzumlu bir düzeltme sunuyor. Cooper Owens Amerikan jinekolojisinin tarihini yeniden düşünmek ve bu tıp dalının köleliğe, bilimsel ırkçılığa ve tıbbi şiddete nasıl dayandığını vurgulamak için köle kadınların ve İrlandalı kadınların deneyimlerini kullanarak çok iyi bir iş çıkarmış.

Yazar, jinekolojiyi yaratmış olan ırksal varsayımların ve deneyimlerin renkli kadınların sağlık hizmeti alışını halen nasıl şekillendirdiğini vurgulayarak, kitabı bir siyah jinekoloji hastası olarak kendi deneyimleriyle sonlandırıyor. Cooper Owens ve ben dahil siyah jinekoloji hastaları olarak ne zaman doktora gitsek, halen Sims’in çağdaşlarının sertlik dolu varsayımlarına ve muamelelerine maruz kalmaya devam ediyoruz. Bu, kitaptaki argümanları son derece güncel ve acil hale getiriyor ve bizi bu tarihin günümüzün parçası olduğunu görmeye sevk ediyor.

Sims’in heykellerini yıkma ve yerlerine Cooper Owens’ın “jinekolojinin anneleri” dediği köle kadınlarınkini dikme zamanı.

Kaynak: https://nursingclio.org/2018/04/04/remembering-the-mothers-of-gynecology/

Çeviri: Serap Şen

[1] Uzamış ve zor doğumlarda vajen ön duvarı ve mesanenin, fetal baş ile simfizis pubis arasında kompresyona uğraması ve bu bölgede gelişen doku hasarı.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s